Klooster van Toplou

Het heilige klooster Panagia Akrotiriani en St. Ioannis Theologos Toplou Sitia, ligt in het noordoosten van Kreta. Het is bovendien een van de oudste en meest historische kloosters op Kreta door de eeuwen heen. Het klooster is gebouwd in de 14e eeuw ten oosten van Sitia, richting het palmbomenbos van Vai. Het is het grootste kasteelklooster in het oosten van Kreta.

De bouw van het klooster Toplou

Het klooster is versterkt een 10 meter hoge muur. Deze muur beschermde het klooster tegen vijandelijke aanvallen. Het beslaat een oppervlakte van 800 vierkante meter. Het klooster heeft drie verdiepingen, met 40 kamers en een 33 meter hoge klokkentoren. Volgens de traditie heeft het klooster 100 deuren, maar er zijn er slechts 99 gevonden. In het midden van het klooster bevindt zich tevens een waterput. Tijdens de verschillende belegeringen door de Turken en de piraten haalden de monniken uit deze put hun water.

De “killer”

Tegenover de put staat een basiliek met twee beuken die gewijd is aan de Maagd Maria en Johannes de Theoloog. De ingang bevindt zich aan de westkant van het fort. De stevige deur is op wielen gerold. Boven de hoofdingang bevindt zich nog steeds het gat genaamd “killer”. Vanuit dit gat gooiden de monniken stenen en ook kokend hete vloeistoffen naar iedereen die probeerde door de deur te breken. Bij de ingang van de hoofdtempel staat de inscriptie van 132 v.Chr. van de “Arbitration of Magnets”. Dit verwijst naar de wrijving van het oude Itanos en Ierapytna, gevonden in de ruïnes van het (bijna) oude Itanos. Het geschil betrof het eiland Lefki, het huidige Koufonissi. Het eiland was namelijk een belangrijk productiecentrum van de rode kleurstof, bekend als paars. Uiteindelijk werd het eigendom van Itanos.

Het klooster herbergt een aantal grote en zeer oude iconen. Zoals De Heer Jezus van John Kornaros (1770), de Unwithering Rose (1771), en ook Santa Anastasia en de Maagd Maria. De laatste is gevonden in een nabijgelegen grot waar wijwater stroomt. Daarnaast zijn er ook verschillende goed bewaard gebleven fresco’s uit de 14e eeuw. Naast de iconen exploiteert het klooster een museum. Hier zie je verschillende oude en historische religieuze voorwerpen, zoals bijbels, kruisen, aartsbisschoppen, sultan-decreten, zegels en ook revolutionaire vlaggen. Het klooster viert feest op 26 september, wanneer pelgrims uit heel Griekenland aankomen.

Geschiedenis

Het klooster was in het midden van de 14e en ook 15e eeuw op de top van zijn glorie. Dit blijkt uit de zeer belangrijke iconen uit die periode. Deze iconen vertegenwoordigen de ontwikkeling van de Byzantijnse schilderkunst welke geleidelijk naar Kreta kwam na de verovering van Kostantinoupolis door de Turken. De grote artistieke waarde van deze afbeeldingen suggereert het hoge opleidingsniveau van de monniken in Toplou uit die periode. De monniken hielpen het culturele niveau van Kreta tijdens de Renaissance te verbeteren. Echter stopte de stijging in 1612 want een rampzalige aardbeving trof Oost-Kreta.

Turkse verovering

Het klooster is herbouwd in de vorm van een kasteel met de financiële hulp van de families Cornari en Mezzi. In 1646 veroverden de Turken Sitia en maakten een einde aan de glorie van het klooster. Op dat moment veranderde de naam van het klooster dat “Akrotiriani” was geweest in “Toplou”. De naam “Toplou” komt waarschijnlijk van het Turkse woord “top” wat “metalen bal” betekent. Dit vanwege het kanon dat is gebruikt voor de verdediging van het klooster. Tijdens de Turkse overheersing is het klooster gerestaureerd. Er werden grote schilders uit die tijd, zoals Ioannis Cornaros en Stamatios, gevraagd om nieuwe iconen te schilderen. De bijdrage van het klooster aan de Griekse revolutie tegen de Turken in 1821 was zowel op sociaal als op nationaal vlak belangrijk. Tijdens de Duitse overheersing vonden veel Griekse strijders onderdak in Toplou en mochten daar ook een radio verstoppen.

Restauratie van het Toplou klooster

Nog een restauratie van het Toplou-klooster vond de afgelopen jaren plaats, ontstaan ​​en onderzocht door de abt Philotheos Spanoudakis. Verder is er een museum opgericht voor de tentoonstelling van de zeer zorgvuldig bewaarde, kostbare dingen in het klooster. Daarnaast is er een bibliotheek in het klooster met zeldzame boeken. De tempel is versierd met muurschilderingen en fresco’s geschilderd door de heer Emmanouil Betinakis. Kuddes schapen en geiten grazen in het dorre land dat eigendom is van het klooster. In de vruchtbare delen worden biologische wijngaarden en ook olijfbomen verbouwd.

Credits tekst: All over Greece